Hoe de Metal Power Community ijzerpoeder van lab naar fabriek brengt

Zon en wind leveren stroom wanneer het weer meewerkt, niet wanneer een fabriek erom vraagt. Wie industrie zonder gas wil verwarmen, heeft opslag nodig die weken en maanden overbrugt. Waterstof is lastig op te slaan, dus kwamen Nederlandse onderzoekers met ijzerpoeder. Rond dat idee is een heel netwerk gegroeid: de Metal Power Community. Dit artikel legt uit wat de Metal Power Community is, hoe ijzerpoeder als brandstof werkt, wie er meedoen en wat er in 2026 is bereikt. (Zoek je de muziekscene rond power metal? Dan zit je hier verkeerd.)

Wat is de Metal Power Community

De Metal Power Community is een netwerk van kennisinstellingen, bedrijven, studenten en overheden die samen metalen als energiedrager ontwikkelen. Metalot faciliteert dat netwerk. Die organisatie bestaat sinds 2015 en werkt zonder winstoogmerk. Binnen de Metal Power Community maken de deelnemers een roadmap voor de korte termijn, gebaseerd op wat de markt vraagt en wat de techniek kan. Metalot richt zich vooral op ijzer, hoewel ook aluminium, zink en magnesium als kandidaat-metalen worden genoemd.

Ook binnen de TU/e bestaat een Metal Power Community. Die hield op 22 januari 2026 een kick-off met zo'n 40 onderzoekers en ondersteunend personeel van de hele campus. Tijdens die bijeenkomst werd duidelijk dat het onderzoek in Eindhoven is opgeschoven van verbranding naar reductie, systeemontwerp en opschaling. De TU/e werkt bovendien met Metalot, TNO, Iron+ en RIFT samen in de Iron Power Alliance. De websites leggen niet scherp uit hoe de twee netwerken zich precies tot elkaar verhouden, maar beide draaien om dezelfde technologie.

Zo werkt de ijzerkringloop

Ijzerpoeder werkt ongeveer als een oplaadbare batterij, maar dan voor warmte. De kringloop heeft vijf stappen:

1. Groene stroom wordt gebruikt om waterstof te maken, en waterstof zet ijzeroxide om in ijzerpoeder. Zo gaat de energie in het poeder zitten.
2. Het poeder wordt opgeslagen of vervoerd. Volgens EIRES is het veilig te hanteren en past het in bestaande logistiek.
3. In een ketel verbrandt het poeder. Dat levert hoge temperaturen op, tot 2.000 graden Celsius, zonder directe CO₂-uitstoot.
4. Wat overblijft is ijzeroxide, oftewel roest. Dat wordt opgevangen.
5. Het ijzeroxide gaat terug naar stap 1 en de cirkel begint opnieuw.

In de kringloop van de Metal Power Community wordt hetzelfde ijzer telkens opnieuw gebruikt. TU/e-hoogleraar Philip de Goey zag de kans al in 2014. Waterstof is moeilijk op te slaan, ijzerpoeder niet, en dat verschil zette hem op het spoor.

Van studentenproject tot brouwerij

Na het inzicht van De Goey volgde in 2015 de oprichting van Metalot. De Metal Power Community groeide uit dit werk. In 2020 demonstreerde het consortium van de Metal Power Community een systeem van 100 kW bij brouwerij Swinkels in Lieshout, dat stoom voor het bierbrouwen leverde. Het systeem heette MP100 en gold als eerste stap naar systemen van 1 tot 10 MW.

Inmiddels zijn er wereldwijd een twaalftal start-ups die metaal als energiedrager op de markt willen brengen. RIFT is er een van: een spin-off van het studententeam SOLID, opgericht in 2020 in Eindhoven en nu met zo'n 75 medewerkers.

Wie zitten er in de Metal Power Community

Metalot probeert de ledengroep zo divers mogelijk te houden. De ledenpagina noemt onder meer ArcelorMittal, Holcim, Hyundai Steel, Royal Swinkels en Uniper als toepassingspartijen. Controleer de actuele lijst op de website.

Een lidmaatschap van de Metal Power Community loopt per jaar en kan jaarlijks worden aangepast. Er zijn varianten voor kennisinstituten, start-ups, ontwikkelaars, (potentiële) eindgebruikers in het mkb en grote ondernemingen. Leden praten mee over de roadmap, doen mee aan projecten en bijeenkomsten zoals Metalot@Work, en kunnen hun eigen werk laten zien op de site en op LinkedIn. Wat het lidmaatschap kost, staat niet op de pagina.

Wat de Metal Power Community in 2026 liet zien

Vier berichten uit 2026 laten zien waar de Metal Power Community nu staat.

Op 3 maart 2026 haalde RIFT, een deelnemer in de Metal Power Community, 113,8 miljoen euro op. Daarvan is 83,1 miljoen een Series B onder leiding van PGGM, met Invest-NL en Oost NL als deelnemers. Daarbovenop komt 30,7 miljoen uit het EU Innovation Fund, waarvoor RIFT een van de 61 geselecteerde projecten was uit 359 aanvragen. Het geld is bedoeld voor de eerste commerciële fabriek, die ijzerpoeder gaat leveren aan industriële klanten met ijzerketels. De eerste klant is Kingspan Unidek. Dat contract uit medio 2025 omvat een ketel en een langjarig brandstofcontract. Het project moet jaarlijks zo'n 340 GWh warmte opleveren. Over vijftien jaar is dat meer dan 5 TWh en volgens RIFT ruim een miljoen ton vermeden CO₂. RIFT mikt op ingebruikname in 2029.

Op 13 juni 2026 maakte studententeam SOLID een pilotinstallatie van 2,5 MWh bekend, ongeveer de dagopbrengst van tweeduizend zonnepanelen. Die staat in een zeecontainer en maakt deel uit van IJzerkracht, een nieuw consortium van twaalf partners uit industrie, onderzoek en onderwijs, waaronder de TU/e, Avans en HZ.

Op 19 juni 2026 spraken TU/e en EIRES met EU-beleidsmakers over een Europese waardeketen voor metalen als energiedrager. Volgens EIRES-onderzoeker Roy Hermanns heeft het hele ecosysteem bewezen dat het concept werkt. De volgende stap vraagt volgens hem dat metaal als energiedrager in alle relevante beleidskaders en instrumenten wordt opgenomen.

De wetenschap kijkt ook mee. Nature Reviews Materials plaatste in 2026 een commentaar waarin ijzerpoeder een veelbelovende, koolstofvrije energiedrager heet, en in augustus schreef Chemical & Engineering News over de opkomst van metaalbrandstof.

Waar het nog wringt

Veel cijfers over de Metal Power Community komen van partijen die er zelf belang bij hebben. Onafhankelijke toetsing is daarom belangrijk. Een overzichtsstudie wijst erop dat koolstofvrije energiedragers pas kunnen concurreren met fossiele brandstoffen bij een CO₂-prijs van boven de 100 euro per ton. Dezelfde analyses noemen grote onzekerheid over toekomstige energieprijzen en over investeringskosten, vooral voor de grote elektrolyzers die nodig zijn.

Ook voor de Metal Power Community geldt dat ijzer waterstof niet vervangt. Onderzoekers van het KIT concluderen dat ijzer waterstof kan aanvullen, bijvoorbeeld om wind- en zonne-energie over lange afstand te vervoeren en bestaande centrales opnieuw te gebruiken. Daarbij komt dat de eerste commerciële fabriek van RIFT pas in 2029 moet draaien. Metalot noemt zelf industriële systemen van 1 tot 10 MW als volgende stap en hele centrales na 2030.

Wat dit betekent voor bedrijven, studenten en gemeenten

De Metal Power Community is vooral relevant voor drie groepen. Voor bedrijven met een grote warmtevraag is ijzerpoeder een mogelijkheid. SPIE, een partner van Metalot, noemt het een alternatief voor bedrijven die niet op een overbelast stroomnet kunnen aansluiten. Metalot werkt daarvoor aan holons: lokale, gesloten ketens waarin productie en verbruik van ijzerpoeder bij elkaar komen. Denk aan een zonnepark dat overtollige stroom in poeder omzet, dat een fabriek in de buurt later verbrandt.

Voor studenten draait het om teams als SOLID. De TU/e, Avans en HZ zijn bovendien betrokken bij IJzerkracht. Voor gemeenten en regio's is vooral Brainport Eindhoven interessant. Metalot heeft een nieuwe locatie in Maarheeze aangekondigd, op een terrein waar vroeger Philips-fabrieken stonden.

Meedoen of volgen

Wie de Metal Power Community wil volgen, kan zich op de pagina van de Metalot Community inschrijven voor de nieuwsbrief en uitnodigingen voor bijeenkomsten ontvangen. Bedrijven en kennisinstellingen vinden daar ook de lidmaatschapsvormen van de Metal Power Community.

Terug naar overzicht